چرا موها وز میشوند؟ دلایل علمی و راهکارهای قطعی برای کنترل و درمان وز مو
وز شدن مو یکی از شایعترین مشکلات زیبایی و سلامت مو است و میتواند در انواع مو—از صاف تا فر—اتفاق بیفتد. اگرچه بسیاری افراد وز مو را یک مشکل ظاهری میدانند، اما از نظر علمی، وز شدن نشاندهندهی اختلال در ساختار و رطوبترسانی تار مو است.
در این مقاله، دلایل کاملاً علمی وز شدن مو و راهکارهای اثباتشده برای درمان آن بررسی میشود.
بخش اول: دلایل علمی وز شدن مو
۱. خشکی و کاهش رطوبت (Dehydration of the Hair Shaft)
مهمترین علت وز شدن مو، کمبود رطوبت در تنه مو است. زمانی که مو خشک میشود، برای جبران کمبود آب، رطوبت محیط را جذب میکند و همین باعث بههمریختن بافت سطحی مو میشود.
دلایل کاهش رطوبت مو:
- شستشوی زیاد با شامپو
- استفاده مکرر از آب داغ
- عدم استفاده از نرمکننده
- قرار گرفتن در آبوهوای خشک
- کمبود چربیهای محافظ طبیعی پوست سر
برای تأمین رطوبت موردنیاز تار مو، میتوان ازشیر مو دژن و سرم دژن استفاده کرد که با جذب بالا به کاهش وز کمک میکند.
۲. آسیب لایه کوتیکول (Cuticle Damage)
کوتیکول، لایه محافظ بیرونی مو است و سلامت آن مستقیماً بر صاف یا وز بودن مو تأثیر میگذارد.
کوتیکول آسیبدیده برآمده میشود، نور را به شکل نامنظم منعکس میکند و در محیط مرطوب بیشتر پف میکند.
دلایل آسیب کوتیکول
- حرارت زیاد (اتو، فرکننده، سشوار مستقیم)
- رنگ، دکلره و مواد شیمیایی
- شانهکردن خشن
- UV خورشید
- کلر استخر
استفاده ازسرم های دژن باعث نرم شدن و کاهش وز میشود.
۳. الکتریسیته ساکن (Static Electricity)
در فصل پاییز و زمستان، کمبود رطوبت هوا باعث ایجاد بار الکتریکی در مو میشود. این بارها مو را از هم دور میکنند و حالت وز و پراکنده ایجاد میکنند.
عوامل تشدیدکننده:
- لباسهای پشمی
- شانه پلاستیکی
- هوای خشک
- حرارت مصنوعی در خانه
۴. استفاده از شامپوهایی که بخش عمده مواد شوینده آن ترکیبات سولفات دار می باشد.
سولفاتها چربی طبیعی مو را بیش از حد حذف میکنند و باعث خشکی شدید و وز شدن میشوند.
از نظر علمی، شامپوهای سولفاتدار (SLS/SLES) pH مو را بههم میزنند و کوتیکول را باز نگه میدارند.
با جایگزین کردن شامپوی سولفاتفری مثل شامپو کراتین دژن و شامپو آرگان دژن میتوان وز مو را بهطور قابلتوجهی کاهش داد.
۵. کمبود مواد مغذی ضروری
مو برای حفظ رطوبت و انعطافپذیری نیازمند مواد مغذی است. کمبود موارد زیر باعث خشکی و وز میشود:
- اسیدهای چرب امگا ۳
- پروتئین کافی
- ویتامینهای B، E، بیوتین
- آهن و روی
این کمبودها موجب ضعف لایه داخلی و خارجی مو و کاهش توان نگهداری رطوبت میشود.
۶. شرایط محیطی و رطوبت هوا
در آبوهوای مرطوب، موهای خشک سریعتر رطوبت جذب کرده و وز میشوند.
در آبوهوای خشک، رطوبت خود را از دست میدهند و وز میشوند.
در هر دو حالت، مو مستعد وز است.
بخش دوم: راهکارهای علمی و اثباتشده برای درمان وز مو
این بخش طبق شواهد علمی در حوزه Trichology و Dermatology نوشته شده است.
۱. آبرسانی اصولی به مو (Moisture Therapy)
مو باید در طول هفته میزان ثابتی از رطوبت دریافت کند.
راهکارها:
- استفاده از ماسکهای حاوی هیالورونیکاسید، گلیسیرین، پانتنول
- نرمکننده در هر حمام
- استفاده از کرم یا لوسیون مو بعد از حمام
برای آبرسانی عمیق، میتوان از ماسک های دژن استفاده کرد که رطوبت را در هسته مو قفل میکند.
۲. محافظت حرارتی قبل از هر نوع حرارت
محافظ حرارتی لایهای ایجاد میکند که مانع تبخیر سریع رطوبت و آسیب به کوتیکول میشود.
- سشوار روی باد سرد یا ولرم
- فاصله حداقل ۱۵ سانتیمتری
- محدود کردن اتو و فر
۳. ترمیم کوتیکول با روغنها و سرمها
روغنهایی مثل آرگان، جوجوبا و آووکادو، به دلیل شباهت به سبوم طبیعی، بهترین گزینهاند.
نقش علمی آنها:
- بستن کوتیکول
- کاهش اصطکاک
- افزایش انعطافپذیری
- کاهش شکستگی
استفاده ازروغن آرگان ، پک آرگان و سرم های دژن باعث کاهش فوری وز و درخشش مو میشود.
۴. پروتئینتراپی (Protein Treatment)
برای موهای آسیبدیده، پروتئینتراپی کمک میکند ساختار داخلی مو بازسازی شود.
نشانه نیاز به پروتئین:
- کشسان شدن بیش از حد
- نرمی بیش از حد همراه با وز
- شکستگی سریع
بهترین ترکیبات پروتئینی:
- کراتین هیدرولیز
- پروتئین گندم
- کلاژن هیدرولیز
۵. روتین صحیح خشککردن مو
- استفاده از حوله میکروفایبر
- خودداری از پیچیدن حوله دور مو
- اجازه دادن به خشکشدن طبیعی تا حدی
۶. استفاده از ابزار و تکنیکهای ضدوز
- شانه دندانه پهن
- روبالشتی ساتن یا ابریشم
- اجتناب از شانهکردن روی موی خشک بسیار زبر
- کوتاهی نوک موها هر ۶–۸ هفته
بخش سوم: آیا وز مو قابل درمان دائمی است؟
وز شدن قابل کنترل کامل است اما درمان دائمی آن وابسته به:
- رطوبترسانی مستمر
- جلوگیری از آسیب
- استفاده از محصولات مناسب
- تنظیم سبک زندگی (تغذیه، حرارت، محیط)
در بسیاری از موارد، تغییر روتین و استفاده از محصولات مراقبتی مناسب، مو را کاملاً صاف، نرم و بدون وز نگه میدارد.
برای کنترل بلندمدت وز و نرمتر شدن بافت مو، میتوانید از شیر مو دژن و سرم مو دژن استفاده کنید که بهصورت تخصصی برای کاهش وز طراحی شده است.
جمعبندی علمی مقاله
- وز شدن نتیجه تخریب کوتیکول + کمبود رطوبت است.
- شامپوهای سولفاتدار، حرارت زیاد، آبوهوای خشک و کمبود مواد مغذی نقش کلیدی دارند.
- درمانهای علمی شامل آبرسانی، ترمیم کوتیکول، پروتئینتراپی و محافظت حرارتی است.
- با استفاده از محصولات مناسب میتوان وز مو را تا حد زیادی برطرف کرد.
منابع علمی معتبر
- Robbins, C. R. (2012). Chemical and Physical Behavior of Human Hair. Springer.
- Draelos, Z. D. (2010). Cosmetic Dermatology: Products and Procedures. Wiley-Blackwell.
- Trüeb, R. M. (2009). “The impact of oxidative stress on hair.” International Journal of Trichology.
- Gavazzoni Dias, M. F. (2015). “Hair cosmetics: An overview.” International Journal of Trichology.
- L’Oréal Research and Innovation. “Cuticle Damage Mechanisms in Human Hair” (2018).
- Leonardi, G. R. et al. (2014). “Moisturizers and their role in skin and hair hydration.”
- Cosmetic Ingredient Review Expert Panel Reports (2018–2023).
اولین دیدگاه را ثبت کنید